Nguyễn TiệpLịch sử xì-gà
Columbus không chỉ khám phá ra châu Mỹ. Ông còn phát hiện ra xì-gà!
Nhà hàng hải lừng danh không chỉ tìm ra một lục địa cho thế giới mà ông còn có công giới thiệu thuốc lá với châu Âu. Trong chuyến thám hiểm năm 1492, ba thuỷ thủ của Columbus, Rodrigo de Jerez, Hector Fuentes và Luis de Torres phát hiện ra thuốc lá lần đầu tiên tại đảo Hispaniola nơi những người thổ dân giới thiệu với họ một loại lá khô với hương vị đặc biệt. Trong khi thám hiểm, Columbus tiếp tục phát hiện loại lá cây này trên khắp vùng Caribê. Những thuỷ thủ của ông báo cáo đã thấy những người Taínos trên vùng đảo Cuba đã hút lá được cuốn thành ống gọi là lá tobago (tiền thân của từ tobacco – thuốc lá ngày nay). Columbus và những thuỷ thủ của mình đã đem những cây thuốc lá mới này về Tây Ban Nha – nơi mà phương pháp tạo ra xì-gà và những ống tẩu được hoàn thiện.
Các thuỷ thủ Tây Ban Nha và châu Âu đã đưa tục hút thuốc theo hình thức xì-gà và tẩu lan rộng ra Bồ Đào Nha và Pháp. Tiếp đến, sở thích này lan tới Italy và sau đó tới Anh quốc. Hút thuốc đã lan rộng ra khắp châu Âu vào khoảng giữa thế kỷ 16 và nửa thế kỷ sau, thuốc lá trở thành một ngành thương mại tại châu Mỹ.
Năm 1559, Jean Nicot, 29 tuổi được cử làm đại sứ Pháp tại Bồ Đào Nha với nhiệm vụ đàm phán việc kết hôn giữa công chúa Marguerite de Valois (6 tuổi) với vua Bồ Đào Nha – Sebastian (khi đó mới 5 tuổi). Khi Nicot trở về ông đã mang theo những cây thuốc lá và giới thiệu nó với hoàng gia Pháp. Thuốc lá đã được nữ hoàng Catherine de Medici sử dụng. Sau đó, nó cũng được Đức cha xứ Malta ủng hộ và chia sẻ với các thầy tu của ông. Càng ngày, giới thượng lưu Paris càng sử dụng nhiều thuốc lá và Nicot trở nên nổi tiếng. Vườn thuốc lá Nicotiana đồng thời là một vườn hoa được đặt tên theo tên của Nicot. Xuất phát của từ nicotine (chất gây nghiện trong thuốc lá) cũng là từ tên ông.
Xì-gà và thành phố Ybor
Năm 1869, nhà sản xuất xì-gà Tây Ban Nha Vincente Martinez Ybor đã chuyển cơ sở sản xuất từ Havana, Cuba tới vùng Key West, Florida, Hoa Kỳ để tránh cuộc chiến 10 năm giành độc lập của Cuba với Tây Ban Nha. Những nhà sản xuất khác cũng chuyển tới Key West và nơi đây trở thành một trung tâm sản xuất quan trọng. Năm 1885, Ybor lại chuyển địa điểm sản xuất lần nữa tới Tampa, Florida, ông mua một vùng đất và xây dựng nhà máy xì-gà lớn nhất thế giới vào thời điểm đó. Vùng đất ông mua được gọi tên là thành phố Ybor.
Năm 1886, Key West xảy ra một vụ hoả hoạn lớn. Và nhiều nhà sản xuất khác cũng chuyển tới xây dựng các nhà máy xì-gà ở Ybor. Ybor nhanh chóng trở thành thành phố sản xuất xì-gà hàng đầu với gần 70 nhà máy. Năm 1929, các công nhân ở Ybor và vùng phía tây Tampa đã cuốn tới 500 triệu điếu xì-gà Havana – Thành phố này được mọi người gọi là “Thủ đô xì-gà của thế giới”.
Mặc dù Ybor đã mất danh hiệu của mình vào những năm 1950 nhưng nơi đây vẫn tồn tại văn hoá xì-gà lâu đời và hiện tại là một trong khu ăn chơi chính của Florida. Một vài nhà máy xì-gà cổ hiện tại đã được khôi phục và có rất nhiều cửa hàng xì-gà hiện tại vẫn nằm ở đường số 7 phía Đông thành phố. Với những ai đam mê xì-gà và hứng thú với lịch sử xì-gà thì Ybor là thành phố không thể nào không ghé thăm.
Xì-gà và lệnh cấm vận thương mại Cuba
07.02.1962, tổng thống Hoa Kỳ, John F.Kennedy ký lệnh cấm vận thương mại với Cuba. Bởi, một khi lệnh cấm vận được ký, những sản phẩm từ Cuba sẽ không thể đến tay những công dân Mỹ, Kennedy đã chỉ thị thư ký báo chí của mình tìm kiếm và thu thập hết sức có thể các loại xì-gà Cuba mà ông ưa thích. Lệnh cấm vận này được gia tăng vào tháng 09.2004 và cho đến nay vẫn còn hiệu lực.
Nghệ nhân Cuba giới thiệu cách làm xì-gà kiểu cổ
Cảnh báo về sức khoẻ và thông qua các bộ luật về việc buôn bán thuốc lá
Năm 1964, Văn phòng phụ trách y tế công cộng Hoa Kỳ đã đưa ra một báo cáo để cảnh báo người dân về tác hại của việc hút thuốc lá. Bản báo báo này đã làm tăng cầu về xì-gà vì những người hút thuốc lá chuyển dần sang hút xì-gà. Tới năm sau việc kinh doanh xì-gà lại đi xuống và cứ dần xuống trong vòng 3 thập kỷ. Thêm nhiều báo cáo khác về các tác hại khi sử dụng các sản phẩm thuốc lá, những cảnh báo bắt buộc phải được in lên nhãn của các sản phẩm thuốc lá và luật cùng thuế mới được thông qua để quản lý chặt chẽ việc kinh doanh thuốc lá.
Kinh doanh xì-gà tăng trưởng đột biến vào giữa thập niên 1990
Kinh doanh xì-gà sau nhiều năm trì trễ bỗng nhiên tăng trưởng đột biến vào giữa thập niên 1990. Xì-gà trở thành phong cách, hình ảnh của những người nổi tiếng, của giới truyền thông. Vào cuối thập niên 1990, cú tăng trưởng này kết thúc và việc kinh doanh xì-gà lại đình trệ vài năm cho tới khi tiếp tục tăng trưởng lần nữa. Giữa năm 2000 – 2004, sản lượng tiêu thụ xì-gà tăng 28%. Kể cả ở những nơi cấm hút thuốc nơi công cộng như Calabasas, California (năm 2006), việc hút xì-gà vẫn được rất nhiều người hưởng ứng như một thú vui xa xỉ không thể thiếu.
Tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nghiên cứu cách chọn vị xì-gà sao cho thích hợp, cách giữ ẩm cũng như cắt xì-gà sao cho đúng?