Mỗi thương hiệu, mỗi kiểu xì-gà đều có vị khác nhau. Lớp lá bao ngoài không hoàn toàn mô tả đúng hương vị của xì-gà nhưng ta có thể biết những lá bao ngoài mà sẫm màu hơn thì xì-gà sẽ có vị ngọt hơn, trong khi với lớp lá bao ngoài nhạt hơn sẽ cho vị “khô hơn”.
Một loại xì-gà được xếp loại nhẹ, trung bình hay nặng không thể hiện chất lượng của điếu xì gà. Các nhà sản xuất thường sử dụng những từ sau để mô tả hương vị xì-gà và đặc tính của nó: hương thơm (spicy), cay (peppery red hoặc black), ngọt (sweet), chát (harsh), chín (burnt), tươi (green), như đất (earthy), gỗ (woody), vị cocoa, hạt dẻ (chestnut), kem (creamy), hoa quả (fruity)…
Nếu là người bắt đầu tập hút, nên mua để thử nhiều loại xì-gà khác nhau, từ loại xì-gà nhẹ trước. Những loại xì-gà càng dài và lớn thì càng nặng. Nếu là người lần đầu tiên tiếp xúc với loại “đồ hút” này hãy bắt đầu bằng một điếu dài với đường kính nhỏ thay vì chọn loại ngắn nhưng đường kính lớn. Xì-gà nhỏ với đường kính lớn dễ làm bạn ho hơn các loại xì-gà khác.
Khi mua xì-gà nên kiểm tra kỹ. Phải đảm bảo trên điếu xì-gà không có chấm (như chấm trắng ở trên, là điếu xì-gà bị mốc), không bị cứng quá hay mềm quá. Đảm bảo chất lượng của lõi thuốc đều cũng như lớp lá bao ngoài không bị mất màu. Đôi khi còn có hiện tượng mọt ăn thủng lỗ chỗ trên thân điếu.
Bảo quản
Độ ẩm có vai trò quan trọng trong việc giữ hương vị cho xì-gà. Điều kiện tốt nhất để giữ hương vị là ở mức độ ẩm từ 68-74% trong nhiệt độ 17,8oC. Độ ẩm lý tưởng sẽ giúp xì-gà cháy đều. Ngược lại, nó bị khô quá, dễ vỡ và cháy rất nhanh. Còn xì-gà ẩm quá thì lại cháy chậm không đều và nhiều acid.
Vì vậy, để giữ xì-gà trong điều kiện tốt nhất nên sắm hộp giữ ẩm và cho ngay xì-gà vào đó khi mua xong. Hộp giữ ẩm xì-gà thường có lớp ốp trong được làm từ gỗ tuyết tùng Tây Ban Nha, gỗ tuyết tùng đỏ của Mỹ hoặc Canada hay gỗ hồng Honduras. Mỗi hộp giữ ẩm có một bộ phận cung cấp nước làm ẩm, điều tiết độ ẩm… Bộ phận này có thể nhiễm vi khuẩn và làm hỏng xì-gà, cứ sau hai năm thì nên làm sạch hoặc thay nó 1 lần. Hộp giữ ẩm xì-gà cũng có 2 loại: đo độ ẩm theo phương pháp analog với dây kim loại hoặc đo theo phương pháp số.
Nếu chưa có hộp giữ ẩm, đừng mua nhiều xì-gà vì chúng sẽ bị khô chỉ trong vài ngày. Cũng đừng bóc giấy bọc hoặc mở hộp đựng khi chưa hút và hãy cất chúng vào hộp kín.
Cắt xì-gà
Cắt xì-gà cũng là công đoạn rất quan trọng để có thể thưởng thức một điếu xì-gà ngon. Điếu xì-gà thường có phần đầu kín để giữ ẩm, khi thưởng thức bạn sẽ phải cắt nó ra. Nếu cắt không khéo, bạn có thể xé toạc điếu xì-gà. Nếu cắt không chuẩn, xì-gà cháy không đều, khói và hương vị sẽ bị mất hoặc sợi thuốc sẽ dính liên tục vào miệng bạn. Đừng dùng răng, hay kéo để cắt xì-gà, nên mua loại dao chuyên dụng để làm việc này.
Dao cắt ngang guillotine (loại phổ biến nhất để cắt xì-gà)
Từ từ, đưa đầu xì-gà vào lưỡi dao một cách cân đối vào khoảng đoạn lõi tiếp xúc với lớp lá bao bên ngoài (khoảng 0,3 tới 0,6mm). Cắt xì-gà bằng một lần dứt khoát tránh để lưỡi dao nhai lại vào lớp lá bao ngoài.
Dao cắt xì-gà chữ V
Có 3 loại dao cắt xì-gà: dao guillotine (vết cắt ngang), dao chữ V (vết cắt trên đầu xì-gà hình chữ V) và dao cắt lỗ tròn.
Nguyễn Tiệp
Đục cắt lỗ tròn