TF – Nếu không làm công việc này thì ông sẽ làm nghề gì?
MP – Thành thật mà nói, tôi không biết! Tôi chưa bao giờ lên kế hoạch cho cuộc đời và tôi chỉ cố làm những điều tôi thích và làm tốt nhất.
TF – Ông làm gì vào thời gian rảnh rỗi?
MP – Tôi thật sự không có “một công việc” và vì thế cũng không có thời gian rảnh rỗi theo nghĩa thông thường. Chế tác đồng hồ và nghệ thuật, kỹ nghệ là niềm đam mê của tôi. Tất nhiên, tôi cũng thích ra ngoài, ăn ngon, du lịch, tham quan các triển lãm và bảo tàng… Nhưng thứ giữ tôi hạnh phúc là được chìm đắm trong các kỹ thuật mới hoặc dự án mới như vài tuần trước tôi bắt đầu cảm thấy hứng thú với những bức tiểu hoạ Ấn Độ.
TF – Vậy ai có thể sẽ là “Martin Pauli” kế tiếp?
MP – Lại là một câu hỏi khó. Tôi là một người ham học hỏi và khao khát tri thức. Những phương thức để đạt được mục tiêu của tôi cũng rất riêng biệt. Trước khi bắt đầu làm việc gì, tôi không bao giờ tự chuẩn bị trước và suy nghĩ trong hàng giờ hay hàng ngày. Tôi ngay lập tức làm nó và nếu có vấn đề gì tôi sẽ tìm ra phương hướng để giải quyết. Tôi đang làm việc rất nhanh.
TF – Ông có lời khuyên nào cho những người muốn trở thành nhà làm đồng hồ độc lập không?
Tôi không phải là một nhà làm đồng hồ theo nghĩa phổ thông. Tôi chưa bao giờ được học sửa hay tạo ra những bộ máy đồng hồ dù tôi có bảo dưỡng và làm sạch những bộ máy được sử dụng trong đồng hồ tôi chế tác. Các trường dạy làm đồng hồ cổ điển thường dạy cơ bản về sửa chữa các bộ máy đồng hồ nhưng không dạy cách tạo ra một chiếc đồng hồ, vỏ đồng hồ hay mặt đồng hồ.
Ngày nay, những sinh viên học làm đồng hồ trẻ tuổi còn không được đào tạo cả khâu hoàn thiện một bộ máy đồng hồ. Tôi nghe nói Philippe Dufour (một nghệ nhân chế tác đồng hồ nổi tiếng) đã bị cấm vào một trường dạy làm đồng hồ sau khi ông tới đó để giảng cho các sinh viên về cách hoàn thiện máy đồng hồ.
Ngày nay các tập đoàn lớn như Swatch, Richemont hay LVMH không cần nghệ nhân chế tác đồng hồ có tay nghề và ham hiểu biết. Họ chỉ cần những người làm đồng hồ có thể sửa chữa hay lắp đặt những chiếc đồng hồ với giá rẻ. Dù sao thì những chuyên gia họ cần đều được đào tạo trong nội bộ. Vài thập kỷ trước, hầu hết những nhà kim hoàn hay các nhà bán lẻ đồng hồ đều có một người làm đồng hồ riêng có thể sửa chữa và bảo dưỡng các loại đồng hồ mà họ bán ra. Ngày nay, tất cả các loại đồng hồ khi muốn bảo dưỡng hay sửa chữa đều phải gửi lại cho nhà sản xuất bởi họ từ chối cung cấp các loại phụ tùng, sản phẩm thay thế…
Tôi đoán một trong những lý do đó là không một ai ngoài dây chuyền sản xuất của nhà máy có cơ hội được nhìn khâu hoàn thiện bên trong một chiếc đồng hồ. Lời khuyên của tôi cho những người làm đồng hồ trẻ, có nhiều tham vọng là hãy cố gắng tìm một công việc ngay cả nếu đó là một công việc ngắn hạn hoặc ngay cả là công việc thực tập không được trả tiền với 1 nhà làm đồng hồ độc lập. Thomas Prescher đã nhận một tài năng trẻ trong nghề làm đồng hồ từ Đan Mạch. Tôi cũng nghĩ các bạn nên kiếm một công việc tại một trong những công ty đặc biệt như Renaud & Papi – chuyên gia chế tạo những máy đồng hồ chất lượng cao cho các hãng lớn, nơi anh em Groenefeld đã hoàn thiện các kỹ năng của họ.
Nguyễn Tiệp